22 Nisan 2026 Tarihli ve 7578 Sayılı Kanun Kapsamında İşverenler Açısından Başlıca Değişiklikler
22 Nisan 2026 tarihli ve 7578 sayılı “Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile başta İş Kanunu, Sosyal Güvenlik Mevzuatı ve çocuklara yönelik hizmetlere ilişkin düzenlemeler olmak üzere birçok alanda önemli değişiklikler yapılmıştır. Aşağıda işverenleri doğrudan veya dolaylı olarak ilgilendiren başlıca düzenlemeler özetlenmektedir;
1. Analık İzni Sürelerinde Önemli Artış
4857 sayılı İş Kanunu’nda yapılan değişiklik ile doğumdan sonraki analık izni süresi 8 haftadan 16 haftaya çıkarılmış olup, toplam analık izni süresi 16 haftadan 24 haftaya yükseltilmiştir.
Yeni düzenleme ile analık izni süreleri çalışan lehine genişletilmiştir. Şöyle ki;
- Doğum öncesi ve sonrası izin sürelerinin artırılmasına yönelik değişiklikler yapılmıştır.
- Çoğul gebelik halinde doğum öncesi izin sürelerine ek süre verilmesi uygulaması genişletilmiştir.
- Sağlık durumuna bağlı olarak çalışamayan kadın işçiler bakımından esneklik artırılmıştır.
- Erken doğum halinde kullanılamayan doğum öncesi sürelerin doğum sonrası döneme eklenmesine ilişkin uygulama korunmuş ve geniş yorumlanabilecek hale getirilmiştir.
Kanun ile paralel bir düzenleme söz konusu olmakla birlikte işverenlerin izin sürelerini eksiksiz kullandırma yükümlülüğü devam etmektedir. Bu değişikliklerle birlikte uygulamada artırılan izin süreleri nedeniyle iş gücü planlamasında revizyon ihtiyacı ortaya çıkacak olup, aynı zamanda geçici işçi teminiyle birlikte işlerin aksamaması adına yapılacak iş organizasyonları daha önemli hale gelmiştir. Dolayısıyla işverenlerin doğacak geçici iş gücü ihtiyacına binaen yeniden iş gücü planlaması ve izin yönetimi süreçlerinin stratejik bir biçimde yürütülmesi önem arz edecektir.
Nitekim uzayan izin süreleri nedeniyle geçici iş gücü planlaması zorunlu hale geleceğinden, özellikle proje bazlı çalışan işyerlerinde iş sürekliliği açısından risk oluşabilir. Bu uğurda işverenlerin izin takip sistemlerini güncellemek, ikame personel havuzu oluşturmak, iç yönetmeliklerini yenilemek gibi birtakım önlemler alması isabetli olacaktır.
Ayrıca, söz konusu değişiklik ile birlikte yürürlük tarihinden önce doğum yapmış ancak 24 haftalık süreyi tamamlamamış çalışanlar için ilave 8 haftalık izin hakkı tanınmıştır.
2. Koruyucu Aile Olan İşçilere Yeni İzin Hakkı
Yapılan yeni düzenleme ile birlikte koruyucu aile olan işçilere, çocuğun tesliminden sonra 10 gün ücretsiz izin hakkı getirilmiştir.
Bu düzenleme ile koruyucu aile olan çalışanlara; çocuğun teslim alınması ve ilk uyum süreci
için özel izin hakkı tanınmıştır. (İznin türü (ücretli/ücretsiz) ve süresi ikincil mevzuatla netleşecektir.)
Söz konusu düzenleme hukuki niteliği bakımından evlat edinmeye benzer şekilde aile bütünlüğünü koruyan bir sosyal hak niteliğindedir. Fakat bununla birlikte iş sözleşmesinin askıda kalması gibi bir duruma sebebiyet verebilir.
İşveren açısından yeni düzenleme ile yeni bir izin kategorisi meydana gelmiştir. Bu uğurda işverenin bu izni reddetme hakkı bulunmadığından İnsan Kaynakları ve izin politikalarının güncellenmesini gerektirmektedir.
3. Kısmi Süreli Çalışma Sonrası Ücretsiz İzin Süresi Artışı
Bu düzenleme özellikle çalışan anneler açısından kritik önemli niteliğe sahiptir. Düzenlemenin içeriği kapsamında doğum sonrasında kısmi süreli çalışma hakkını kullanan işçilerin sonrasında kullanabileceği ücretsiz izin süresi artırılarak doğum sonrası yarı zamanlı çalışmanın akabinde kullanılan ücretsiz izin süresi 5 aydan 10 aya çıkartılmıştır.
Burada yasa koyucunun amacı işçinin işten kopmadan çocuk bakım sürecini yönetebilmesi ve kadınların iş hayatındaki rolünü devam ettirerek iş gücünde kalmalarının sağlanmasıdır.
Düzenleme ile çalışan bağlılığı ve kadın istihdamı açısından olumlu bir etki yaratılsa da işveren açısından uzun süreli iş gücü eksikliği, organizasyonel planlama zorunluluğu ve işin yeniden dağıtılması ihtiyacı gibi birtakım problemler doğurmaktadır. Dolayısıyla kadın çalışanların iş gücüne dönüş süreçlerinin daha rahat geçmesi sağlanırken aynı zamanda işverenin uzun süreli planlamaları doğrudan etkilenmektedir.
4. Sosyal Güvenlik Mevzuatında Analık Ödeneği Düzenlemesi
5510 sayılı Kanun’da yapılan değişiklikle birlikte analık sigortasından yararlanma süreleri yeni izin sürelerine paralel şekilde güncellenmiş olup, doğum sonrası süre 16 hafta olarak yeniden belirlenmiş ve analık ödeneğine ilişkin önemli iyileştirmeler yapılmıştır.
Yapılan düzenleme ile birlikte analık ödeneğinden yararlanma şartlarında esneklik sağlanmış ve ödeneğin hesaplanmasında dikkate alınan süre ve kriterler genişletilmiştir. Yasa koyucu tarafından bu düzenleme ile daha fazla sigortalının bu haktan yararlanabilmesi amaçlanmıştır.
Değişikliğin etkileri sonucunda kadın çalışanların doğum sonrası gelir kaybı azaltılacak, kayıtlı istihdam teşvik edilecek, daha fazla kadın sigortalı ödenekten yararlanabilecek ve kayıt dışı istihdamın azaltılacaktır.
Bu durum işveren açısından doğrudan mali bir yük getirmemekle birlikte işverenlerin SGK bildirim süreçlerinde dikkatli olmasını gerektirmektedir.
5. Özel Sektör İşverenleri İçin Prim Teşviki (Koruma Altındaki Gençler)
2828 sayılı Kanun kapsamında yapılan düzenleme ile birlikte koruma altındaki gençlerin istihdamını artırmaya yönelik önemli bir teşvik getirilmiştir. Bu kapsamdaki bireyleri istihdam eden işverenlere sigorta prim desteği sağlanarak işe giriş tarihinden 5 yıl süreyle tüm sigorta primleri (işçi ve işveren hissesi dahil) Hazine tarafından karşılanacaktır. Teşvikten yararlanma şartları ve süreleri ikincil mevzuat ile netleştirilecektir.
Bu teşvikten yararlanabilmek için aylık prim ve hizmet belgelerinin süresinde verilmesi, Hazine tarafından karşılanmayan primlerin süresinde ödenmesi gerekmektedir.
Yasa koyucu bu değişiklik ile sosyal hizmet kapsamında yetişen bireylerin iş gücüne katılımını artırmayı, dezavantajlı bireylerin iş gücüne katılımını ve sosyal entegrasyonu amaçlamıştır.
İşveren açısından da bu durum işçilik maliyetlerinde düşüş ve teşviklerle rekabet avantajı sağlamaktadır. Fakat bu duruma ek olarak teşvikten yararlanma şartlarının dikkatle takip edilmesi gerekmektedir.
6. Çocuklarla İlgili İşyerleri İçin Çalıştırma Yasağı
5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu’na eklenen düzenleme ile çocukların korunmasına yönelik ciddi bir sınırlama getirilerek belirli ağır suçlardan mahkûm olan kişilerin, çocukların yoğun bulunduğu işyerlerinde çalıştırılması yasaklanmıştır. Bu düzenleme özellikle kreşler, gündüz bakım evleri, eğitim kurumları, çocuklara yönelik sosyal hizmet birimleri açısından kritik önem arz etmektedir.
Düzenleme kapsamında işverenlere çalışanlardan 6 ayda bir adli sicil uygunluk belgesi alma yükümlülüğü getirilerek adli sicil kontrolü zorunlu hale gelmiştir. Bununla birlikte düzenlemenin sonucu olarak personel seçim süreçleri de sıkılaşacaktır.
Kurallara aykırılık söz konusu olması durumunda her çalışan için asgari ücretin üç katı, devamında da yedi katı idari para cezası uygulanacaktır.
7. Dijital Platformlar ve Sosyal Ağ Sağlayıcılar Açısından Yükümlülükler
5651 sayılı Kanun’da yapılan değişikliklerle dijital ortamda çocukların korunmasına yönelik yeni yükümlülükler getirilmiştir. Söz konusu düzenleme ile 15 yaş altı çocuklara sosyal ağ hizmeti sunulması yasaklanmış, ebeveyn kontrol araçları zorunlu hale getirilmiş ve büyük platformlar için içerik kaldırma ve erişim engelleme kararlarına uyum süresi bir saate kadar düşürülmüştür. Sosyal ağ sağlayıcılarına içerik denetimi konusunda daha sıkı sorumluluklar yüklenerek; içerik kaldırma, hızlı müdahale ve temsilci bulundurma gibi yükümlülükler getirilmiştir. Aynı zamanda Türkiye’de temsilci bulundurma ve raporlama yükümlülükleri güçlendirilmiştir.
Yasa koyucu bu değişiklik ile birlikte sosyal ağ platformları için ciddi bir uyum maliyeti getirilerek çocukların dijital ortamda korunmasını ve zararlı içeriklerin kaldırılmasını amaçlamış olup, bildirimlere hızlı cevap verilmesini zorunlu hale getirmiştir.
Bu düzenlemeler özellikle teknoloji şirketleri ve dijital platform işverenleri açısından önem arz etmekte olup; platformlar açısından uyum (compliance) maliyetleri artmakla birlikte çocukların dijital güvenliği güçlenecektir. Bu uğurda söz konusu işverenler bakımından yenilenmesi gereken uyum süreçleri gündeme gelmektedir.
Sonuç ve Değerlendirme
7578 sayılı Kanun ile getirilen düzenlemeler özellikle Türk İş Hukuku ve sosyal güvenlik sisteminde:
- Koruyucu sosyal devlet yaklaşımının güçlendirilmesi
- Çalışan-işveren dengesi içinde sosyal hakların genişletilmesi
- Çocuk ve aile odaklı politikaların önceliklendirilmesi
yönlerinde önemli ve olumlu dönüşümleri ifade etmektedir. Bu düzenleme ile birlikte İş Hukuku, Sosyal Güvenlik Hukuku ve sosyal hizmet politikaları arasında bütünleşmiş bir koruma sistemi oluşturmak amaçlanmaktadır. Özellikle kadın çalışanların korunması, çocuk haklarının güçlendirilmesi ve işverenin sosyal sorumluluğunun artırılması ön plana çıkmaktadır.
Bununla birlikte sonuçları ayrı ayrı değerlendirmek gerekirse;
a. Çalışanlar açısından;
- Kadın çalışanların hakları genişletilerek aile ve çocuk odaklı sosyal politikalar güçlendirilmiştir.
- Analık ve ebeveynlik hakları önemli ölçüde genişletilmiştir.
- Esnek çalışma ve izin mekanizmaları güçlendirilmiştir.
- Sosyal güvenlik koruması artırılmıştır.
b. İşverenler açısından;
- Yeni izin türleri ve uzayan izin süreleri nedeniyle iş gücü planlaması ve operasyonel süreçlerde revizyon ihtiyacı doğacaktır.
- Bordro, izin ve personel yönetimi süreçlerinin güncellenmesi gerekecektir.
- Teşvik mekanizmaları ile birlikte yeni yükümlülükler dengeli şekilde getirilmiştir.
- İnsan Kaynakları politikalarının güncellenmesi, izin ve SGK süreçlerinin yapılandırılması zorunlu hale gelmiştir.
c. Sosyal politika açısından;
- Koruyucu aile sistemi güçlendirilmiştir.
- Dezavantajlı grupların istihdamı desteklenmiştir.
- Çocukların hem fiziksel hem dijital ortamda korunmasına yönelik önemli adımlar atılmıştır.
Bu değişiklikler, uygulamada hem işverenler hem de çalışanlar açısından yeni yükümlülükler ve haklar doğuracak olup, uyum süreçlerinin dikkatle yönetilmemesi halinde ciddi hukuki riskler ortaya çıkabilecektir.